Hành trình ấy bao gồm cả những giai đoạn huy hoàng lẫn thử thách kéo dài, từ cuộc di cư lịch sử khỏi Woolwich, thời kỳ thống trị trước Thế chiến, kỷ nguyên Invincibles bất bại cho tới công cuộc tái thiết trong bóng đá hiện đại. Tất cả đã tạo nên một Arsenal rất riêng – kiên định với triết lý bóng đá đẹp và tinh thần cạnh tranh bền bỉ.
Mục lục
Khởi nguồn từ Dial Square tại Woolwich (1886–1912)
Ngày 11 tháng 12 năm 1886, tại khu Woolwich thuộc Đông Nam London, một nhóm công nhân làm việc tại xưởng vũ khí Hoàng gia Royal Arsenal đã thành lập đội bóng mang tên Dial Square. Người khởi xướng là David Danskin, cùng các đồng nghiệp tự đóng góp tài chính để mua trang phục và bóng thi đấu. Chỉ trong thời gian ngắn, đội bóng đổi tên thành Royal Arsenal và nhanh chóng trở thành đại diện tiêu biểu cho cộng đồng công nhân địa phương.
Năm 1891, Arsenal chuyển sang thi đấu chuyên nghiệp, và đến năm 1893 chính thức gia nhập Football League với tên gọi Woolwich Arsenal. Đây là câu lạc bộ đầu tiên của miền Nam nước Anh góp mặt trong hệ thống giải đấu chuyên nghiệp vốn bị thống trị bởi các đội bóng miền Bắc và Midlands.
Trong giai đoạn này, Arsenal thi đấu tại Manor Ground và phụ thuộc nhiều vào sự ủng hộ của tầng lớp công nhân. Tuy nhiên, vị trí địa lý xa trung tâm London khiến lượng khán giả ngày càng suy giảm. Dù từng giành quyền thăng hạng First Division năm 1904, tình hình tài chính của câu lạc bộ liên tục xấu đi. Đến năm 1910, Woolwich Arsenal đứng trước nguy cơ phá sản, buộc ban lãnh đạo phải tìm kiếm một giải pháp mang tính sống còn cho tương lai đội bóng.
Di chuyển đến Highbury và bước ngoặt lịch sử (1913–1934)
Theo nguồn trích dẫn từ mubet cho biết: Năm 1913, Arsenal đưa ra quyết định gây tranh cãi khi chuyển đại bản doanh từ Woolwich lên Highbury, Bắc London. Quyết định này giúp câu lạc bộ tiếp cận khu vực đông dân cư hơn, cải thiện đáng kể doanh thu và lượng người hâm mộ. Đồng thời, đây cũng là thời điểm Arsenal rút gọn tên gọi, trở thành Arsenal Football Club – cái tên tồn tại cho đến ngày nay.
Sự kiện này vô tình đặt nền móng cho mối kình địch lâu đời với Tottenham Hotspur, đội bóng cùng khu vực Bắc London. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự trong lịch sử CLB Arsenal chỉ đến vào năm 1925, khi Herbert Chapman được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng.
Chapman là một nhà cải cách vĩ đại. Ông giới thiệu sơ đồ chiến thuật WM mang tính cách mạng, nâng cao tính tổ chức chiến thuật của bóng đá Anh. Không chỉ vậy, Chapman còn tái cấu trúc toàn bộ câu lạc bộ, từ phương pháp huấn luyện, tuyển mộ cầu thủ, chế độ tập luyện cho đến hình ảnh thương hiệu. Arsenal dưới thời ông chuyển sang trang phục áo đỏ tay trắng, cải tạo sân Highbury và thậm chí thúc đẩy việc đổi tên ga tàu điện ngầm gần sân thành “Arsenal”.
Thời kỳ thống trị trước chiến tranh (1930–1939)
Những cải tổ của Herbert Chapman nhanh chóng mang lại thành quả. Arsenal giành FA Cup năm 1930, tiếp theo là 5 chức vô địch quốc gia trong thập niên 1930. Đây được xem là giai đoạn thống trị đầu tiên của Pháo Thủ trong lịch sử bóng đá Anh.
Dù Chapman qua đời đột ngột năm 1934, các cộng sự của ông vẫn duy trì triết lý và nền tảng đã xây dựng. Những cầu thủ huyền thoại như Alex James, Cliff Bastin, Eddie Hapgood trở thành biểu tượng của Arsenal thời kỳ này. Highbury được mệnh danh là “pháo đài bất khả xâm phạm”, nơi Arsenal thường xuyên áp đảo đối thủ bằng lối chơi kỷ luật nhưng hiệu quả.
Hậu chiến và những năm biến động (1945–1969)
Theo nguồn tham khảo từ những người tham gia Nạp tiền Mubet, Thế chiến thứ hai đã làm gián đoạn bóng đá Anh trong nhiều năm. Arsenal chịu ảnh hưởng nặng nề khi nhiều cầu thủ phải nhập ngũ và sân Highbury bị hư hại do bom đạn. Sau chiến tranh, dưới sự dẫn dắt của Tom Whittaker, Arsenal vẫn kịp giành hai chức vô địch quốc gia và một FA Cup, cho thấy bản lĩnh của một đội bóng lớn.
Tuy nhiên, sau khi Whittaker qua đời, Arsenal bước vào giai đoạn sa sút kéo dài. Trong suốt hai thập niên, đội bóng thường xuyên kết thúc mùa giải ở nửa dưới bảng xếp hạng, thiếu ổn định về chiến thuật lẫn nhân sự. Đây là một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử CLB Arsenal.
Cú đúp lịch sử 1971 và những năm chờ đợi (1970–1985)
Bước sang thập niên 1970, Arsenal tìm lại ánh hào quang dưới sự dẫn dắt của Bertie Mee. Mùa giải 1970–1971, Pháo Thủ giành cú đúp vô địch quốc gia và FA Cup, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử đội bóng.
Tuy nhiên, thành công này không kéo dài. Arsenal tiếp tục trải qua nhiều mùa giải thiếu ổn định, thường xuyên lỡ hẹn với các danh hiệu lớn. Dù vẫn là một cái tên giàu truyền thống, Arsenal trong giai đoạn này chưa thể cạnh tranh sòng phẳng với các thế lực mới nổi của bóng đá Anh.
George Graham và kỷ luật thép (1986–1995)
Sự trở lại của George Graham trên cương vị huấn luyện viên mang đến cuộc cách mạng về tư duy phòng ngự. Arsenal xây dựng hàng thủ trứ danh với Tony Adams, Steve Bould, Lee Dixon và Nigel Winterburn – nền tảng cho lối chơi kỷ luật, hiệu quả.
Dưới thời Graham, Arsenal giành hai chức vô địch quốc gia, một Cúp C2 châu Âu và nhiều danh hiệu quốc nội. Tuy nhiên, những vấn đề liên quan đến tài chính và quản lý khiến Graham phải rời câu lạc bộ năm 1995, khép lại một triều đại thành công nhưng cũng nhiều tranh cãi.
Kỷ nguyên Arsène Wenger và Invincibles (1996–2018)
Năm 1996, Arsène Wenger được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng, mở ra kỷ nguyên dài nhất và có ảnh hưởng sâu sắc nhất trong lịch sử CLB Arsenal. Wenger thay đổi toàn diện từ chế độ dinh dưỡng, phương pháp tập luyện đến triết lý bóng đá tấn công kỹ thuật, tốc độ.
Đỉnh cao là mùa giải 2003–2004, khi Arsenal vô địch Premier League mà không thua một trận nào, tạo nên tập thể Invincibles bất tử. Dưới thời Wenger, Arsenal giành nhiều FA Cup, duy trì vị thế trong nhóm cạnh tranh hàng đầu nước Anh và chuyển sang sân Emirates hiện đại năm 2006.
Dù giai đoạn cuối triều đại Wenger thiếu danh hiệu lớn, những đóng góp của ông trong việc định hình bản sắc và tầm vóc Arsenal là không thể phủ nhận.
Thời kỳ tái thiết và kỷ nguyên Arteta (2019–nay)
Sau giai đoạn chuyển giao nhiều biến động, Mikel Arteta được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng. Với triết lý rõ ràng và niềm tin vào cầu thủ trẻ, Arteta từng bước tái thiết Arsenal theo hướng hiện đại, cân bằng giữa kiểm soát bóng và cường độ pressing.
Dù chưa giành lại chức vô địch Premier League, Arsenal đã trở lại cuộc đua đỉnh cao, thường xuyên cạnh tranh sòng phẳng với các đội mạnh nhất. Điều quan trọng hơn, đội bóng đã tìm lại bản sắc và niềm tin nơi người hâm mộ.
Lịch sử CLB Arsenal là hành trình tiến hóa không ngừng của một đội bóng mang đậm bản sắc. Từ nguồn gốc công nhân khiêm tốn tại Woolwich đến vị thế biểu tượng của bóng đá London và nước Anh, Arsenal luôn gắn liền với tinh thần đổi mới, kiên định và theo đuổi bóng đá đẹp.
Dù trải qua nhiều thăng trầm, Pháo Thủ vẫn giữ vững giá trị cốt lõi và tiếp tục viết tiếp câu chuyện của mình trong kỷ nguyên bóng đá hiện đại. Với nền tảng lịch sử vững chắc và thế hệ cầu thủ đầy tiềm năng, Arsenal vẫn đang trên hành trình tìm lại vinh quang xứng đáng với di sản hơn một thế kỷ đã tạo dựng.