Được biết đến rộng rãi với tên gọi The Amex, tổng quan SVĐ American Express không chỉ là một công trình thể thao hiện đại mà còn là biểu tượng sống động cho sự kiên trì, bền bỉ và khát vọng được trở về mái nhà xưa của Brighton & Hove Albion. Ít có sân vận động nào tại Anh mang trong mình câu chuyện nhiều cảm xúc như The Amex, nơi đánh dấu chấm hết cho 14 năm lang bạt không sân nhà và mở ra một chương phát triển hoàn toàn mới cho câu lạc bộ vùng duyên hải phía Nam nước Anh.
Mục lục
Thông tin tổng quan sân American Express
Theo nguồn trích dẫn từ XX88, tên đầy đủ của sân là American Express Stadium, thường được gọi ngắn gọn là The Amex, trước đây còn có tên Falmer Stadium. Sân tọa lạc tại Village Way, Falmer, Brighton and Hove, mã bưu điện BN1 9BL, Anh. Chủ sở hữu sân là The Community Stadium Limited, trong khi Brighton & Hove Albion chịu trách nhiệm vận hành trực tiếp. Sức chứa hiện tại đạt 31.876 chỗ ngồi, với kỷ lục khán giả được ghi nhận vào tháng 10 năm 2024 trong trận đấu với Wolves. Mặt sân sử dụng cỏ tự nhiên theo tiêu chuẩn quốc tế, kích thước 105 x 68 mét. Công trình được khởi công vào tháng 12 năm 2008, khánh thành năm 2011 với tổng chi phí xây dựng ước tính khoảng 93 triệu bảng Anh.
Lịch sử hình thành và cuộc chiến cho một mái nhà
Hành trình xây dựng The Amex bắt nguồn từ một trong những giai đoạn khó khăn nhất của Brighton & Hove Albion. Năm 1995, sân Goldstone Ground, nơi gắn bó với CLB gần một thế kỷ, bị bán đi trong bối cảnh tài chính bất ổn. Không có sân thay thế, Brighton buộc phải thi đấu nhờ tại sân Priestfield của Gillingham trong hai mùa giải, cách quê nhà tới hơn 70 dặm. Đây được xem là giai đoạn đen tối, khi sự tồn tại của CLB từng bị đặt dấu hỏi lớn.
Kế hoạch xây dựng sân mới tại Falmer nhanh chóng vấp phải sự phản đối dữ dội do khu vực này nằm trong vùng bảo tồn thiên nhiên. Dù từng được phê duyệt vào năm 2005, dự án lại bị đình chỉ bởi các sai sót pháp lý. Phải tới tháng 7 năm 2007, sau hàng loạt cuộc tranh luận và xem xét lại, chính phủ Anh mới đưa ra quyết định cuối cùng, chính thức bật đèn xanh cho dự án. Đây được xem là bước ngoặt lịch sử, chấm dứt 14 năm lưu lạc của Brighton.
Thiết kế kiến trúc và quá trình xây dựng
Theo nguồn tham khảo từ những người tham gia trang chủ XX88, công trình được khởi công vào tháng 12 năm 2008 dưới sự thực hiện của Tập đoàn Buckingham và thiết kế bởi KSS Design Group. Một điểm đặc biệt trong thiết kế là sân được xây âm xuống lòng đất ba tầng, giúp giảm chiều cao tổng thể và hạn chế tác động đến cảnh quan xung quanh. Khoảng 138.000 mét khối đá phấn được khai quật trong quá trình thi công đã được tái sử dụng ngay tại chỗ, thể hiện định hướng phát triển bền vững ngay từ giai đoạn đầu.
Tháng 6 năm 2010, tên gọi American Express Stadium chính thức được công bố, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trước khi sân đi vào hoạt động. The Amex được thiết kế với tầm nhìn mở rộng, đảm bảo mọi vị trí khán đài đều có góc quan sát tốt, đồng thời đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn và tổ chức sự kiện quốc tế.
Quá trình sử dụng và các cột mốc đáng nhớ
Sân vận động được khánh thành không chính thức bằng trận giao hữu với Tottenham vào mùa hè năm 2011, trước khi tổ chức trận đấu chính thức đầu tiên tại chung kết Sussex Senior Cup. Từ thời điểm đó, The Amex nhanh chóng trở thành điểm tựa quan trọng cho sự thăng tiến của Brighton. Sức chứa sân liên tục được mở rộng từ hơn 22.000 chỗ ban đầu lên gần 32.000 chỗ như hiện nay, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người hâm mộ.
Năm 2017, sân lần đầu tiên chứng kiến các trận đấu tại Premier League, mở ra kỷ nguyên mới cho CLB. Đến năm 2023, The Amex tiếp tục đi vào lịch sử khi đăng cai trận đấu cúp châu Âu đầu tiên của Brighton tại UEFA Europa League, khẳng định vị thế ngày càng lớn của đội bóng trên bản đồ bóng đá châu lục.
Bố cục khán đài và tiện ích
The Amex gồm bốn khán đài chính được bố trí khoa học. Khán đài Tây là khán đài trung tâm với ba tầng, tích hợp các khu vực dịch vụ và không gian tiếp khách. Khán đài Đông có sức chứa lớn và bao gồm khu vực dành cho gia đình. Khán đài Bắc nhỏ gọn trong khi khán đài Nam chủ yếu dành cho cổ động viên đội khách. Ngoài bóng đá, sân còn được thiết kế đa năng để tổ chức rugby, hòa nhạc, hội nghị và nhiều sự kiện cộng đồng khác.
Các sự kiện thể thao và văn hóa nổi bật
The Amex từng là địa điểm tổ chức nhiều sự kiện quốc tế quan trọng, bao gồm UEFA Women’s Euro 2022 và Rugby World Cup 2015 với trận đấu được mệnh danh là “Phép màu Brighton”. Trong tương lai gần, sân cũng đã được xác nhận là một trong các địa điểm tổ chức Rugby World Cup nữ 2025, tiếp tục khẳng định vai trò đa năng và tầm vóc quốc tế.
Giao thông và kết nối
Sân vận động sở hữu vị trí giao thông thuận lợi, nằm gần các trục đường lớn và ga tàu Falmer, cho phép di chuyển nhanh chóng từ trung tâm Brighton. Hệ thống cầu vượt, bãi đỗ xe và lối đi dành cho xe đạp được đầu tư đồng bộ, góp phần giảm tải áp lực giao thông vào ngày diễn ra sự kiện.
Giải thưởng và ghi nhận
Năm 2012, The Amex được vinh danh với Giải thưởng Địa điểm Mới của Năm tại Stadium Business Awards, ghi nhận những giá trị về thiết kế, công năng và đóng góp cho cộng đồng địa phương.
Tổng quan SVĐ American Express không chỉ đơn thuần là sân nhà của Brighton & Hove Albion mà còn là minh chứng rõ nét cho tinh thần không khuất phục trước nghịch cảnh. Từ hành trình 14 năm không sân nhà đến vị thế một trong những sân vận động hiện đại và đa năng bậc nhất khu vực, The Amex đã trở thành biểu tượng cho sự hồi sinh, niềm tự hào và tương lai bền vững của câu lạc bộ cũng như thành phố Brighton.